Bir halk kütüphanesine gitmek istemek farklı ihtiyaçlardan doğabilir. Bir kitap ödünç almak, belirli bir materyali incelemek veya uygun çalışma alanını kullanmak aynı hizmet sorusu değildir. Üyelik araştırmasına başlamadan önce ne yapmak istediğinizi açıkça yazmak, hangi bilgileri bulmanız gerektiğini gösterir.
Temsili görsel: Kitapların yerleştirildiği kütüphane rafı. Kaynak: Library bookshelf.jpg; üretici: Mshuang2; lisans: CC0.
İhtiyacı hizmet adıyla eşleştirin
“Kütüphane kullanacağım” yerine daha somut bir cümle kurabilirsiniz: “Aradığım kitabı dışarı ödünç almak istiyorum” veya “Belirli bir materyali yerinde incelemek istiyorum.” Ardından ilgili kütüphanenin resmî açıklamasında bu hizmetin nasıl anlatıldığına bakın. Bir hizmetin adının geçmesiyle bütün ayrıntılarının öğrenilmiş olduğunu varsaymayın.
Örneğin bir materyalin katalogda görünmesi, o anda dışarı ödünç alınabildiğini tek başına açıklamaz. Yerinde kullanım, erişim durumu ve ödünç işlemi hakkında ayrı bilgi gerekebilir. Kataloğun yanıtladığı soruyla üyelik ve kullanım açıklamasının yanıtladığı soru farklıdır.
Üyelik sorularını tek başlıkta toplayın
Üyelik koşulunu öğrenirken kimlerin başvurabildiği, hangi belgelerin istendiği ve başvurunun hangi kanaldan yapıldığı gibi alanları ayrı okuyun. Bunları başka bir kütüphanenin deneyiminden aktarmak yerine ilgili kurumun kendi açıklamasından çıkarın. Belirli bir yaş veya kullanıcı grubuna özel koşul varsa kapsamını dikkatle belirleyin.
Bir belgenin adı açık değilse sorulacak soruyu daraltın. “Ne gerekiyor?” yerine açıklamadaki belirsiz alanı belirtmek daha yararlıdır. Aynı biçimde çevrim içi bir form bulunması, bütün üyelik işlemlerinin başka adıma gerek kalmadan tamamlandığı anlamına gelmeyebilir; süreç açıklamasını sonuna kadar okuyun.
Ödünç alma ile diğer kullanımlar
Ödünç almak istediğinizde materyalin türü, işlem koşulları ve geri verme düzeni hakkında bilgi araştırabilirsiniz. Burada genel bir süre ezberlemek yerine ilgili kütüphanenin geçerli bilgisini not etmek gerekir. Kullanıcının neyi ne zaman yapması gerektiği açıklamada belirgin olmalıdır.
Bir çalışma alanı içinse farklı sorular öne çıkar: Alanın kullanım biçimi, gerekiyorsa rezervasyon ve erişim koşulları. Bu hizmetin üyelikle ilişkisini ayrıca öğrenin. Kitap ödünç alma açıklamasında gördüğünüz koşulları çalışma alanına kendiliğinden taşımayın.
Gitmeden önce kısa araştırma kartı
Bir sayfada hizmet, bulduğunuz açıklama, kaynak ve sorulacak konu alanları açabilirsiniz. Varsayımsal olarak yerinde incelemek istediğiniz bir materyal varsa, kaydın yanında kullanım koşulunun henüz öğrenilmediğini belirtin. Böylece yolculuk hazırlığıyla çözülmemiş bilgi ihtiyacını birbirine karıştırmazsınız.
Aynı kurumun farklı şubeleri bulunuyorsa baktığınız bilginin hangi şubeye ait olduğunu kontrol edin. Kurumun genel tanıtımıyla belirli hizmet noktasının açıklaması farklı kapsamda olabilir. Notunuzda şubeyi açık yazmak, benzer adların birbirine karışmasını önler.
Ulaşım veya ziyaret planı yaparken hizmetin sunulduğu yerin ve kullanım zamanının güncel resmî açıklamasını ayrıca araştırın. Eski bir kullanıcı yorumundan kesin ziyaret bilgisi çıkarmayın. Hizmetin varlığıyla o gün kullanılabilir olması da ayrı sorulardır.
Bir hizmet için özel erişim ihtiyacınız varsa bunu genel üyelik sorusunun içinde kaybetmeyin. Hangi alanı veya materyali kullanacağınızı belirterek erişim koşulunu ayrıca sorabilirsiniz. Yanıtın ilgili mekân ve hizmet için verildiğini bilmek, başka bir açıklamadan geniş sonuç çıkarmanızı önler.
Araştırdığınız bilgileri gereksiz ayrıntıya boğmadan saklayın. Size yararlı olmayan hizmetlerin bütün kurallarını kopyalamak yerine, kullanacağınız hizmetin açıklamasını ve açık kalan soruyu tutmak sonraki görüşmeyi daha odaklı kılar.
Eksik soruyu görünür bırakın
Bir bilgi bulunamadığında bunu olumsuz yanıt saymayın. “Açıklama bulamadım” ile “bu hizmet yok” aynı şey değildir. İlgili kütüphaneye doğrudan soru yöneltebilir, aldığınız yanıtın hangi hizmet ve şube için verildiğini kaydedebilirsiniz.
Üyelik öncesi araştırmanın amacı bütün kurum düzenini öğrenmek değil, sizin ihtiyacınız için gereken koşulları belirlemektir. Hizmet, başvuru ve erişim soruları ayrı tutulduğunda kütüphaneye gitmeden önce hangi hazırlığın tamam olduğu, hangi konunun hâlâ netleşmesi gerektiği anlaşılır.