Bir veli görüşmesine “dersle ilgilenmiyor” gibi geniş bir yargıyla gitmek, hangi durumun konuşulacağını belirsiz bırakabilir. Bunun yerine ne görüldüğü, nasıl yorumlandığı ve hangi sorunun yanıtlanmak istendiği ayrı yazılabilir. Bu ayrım, çocuğa veya öğretmene tanı koymak için değil, görüşmenin aynı somut durum üzerinden yürütülmesini sağlamak için kullanılır.

Temsili görsel: Boş derslikte masa ve sıralar. Kaynak: Empty class room.jpg; üretici: Saral Shots; lisans: CC0.
Gözlemi görülebilen olayla sınırlayın
Örneğin varsayımsal bir kayıtta “ödevin üç sorusunu boş bıraktı” ifadesi bir gözlemdir. “Çalışmak istemiyor” ise bu durum hakkında yapılan yorum olabilir. İkinci ifade doğru kabul edilmeden önce başka bilgi gerekebilir. Çocuğun kendi açıklaması, öğretmenin sınıfta gördüğü durum ve görevin nasıl anlaşıldığı ayrı kaynaklardan öğrenilebilir.
Gözlem notunda gerekli bağlam bulunsun: hangi görev, hangi zaman aralığı ve görülen davranış? Bütün günü ayrıntılı biçimde kaydetmek veya çocuğun her hareketini puanlamak gerekmez. Görüşmenin konusu olan birkaç olayı seçmek yeterli olabilir. Hatırlanmayan ayrıntıları kesin tarih veya sözlerle tamamlamayın; yaklaşık bilgi yaklaşık olarak kalmalıdır.
Sıklık anlatırken “hep” veya “hiç” gibi geniş sözcükleri de kontrol edin. Elinizde yalnızca birkaç örnek varsa onları sayısı ve kapsamıyla anlatın. “Son iki çalışmada aynı noktada durdu” ifadesi, bütün dönem hakkında kesin yargı kurmaktan daha sınırlı ve açıklayıcı bir kayıt olabilir.
Kendi yorumunuzu ayrı bir satıra alın
Bir olay hakkında kaygı veya beklenti oluşması, bu yorumun gözlemden ayrılmasına engel değildir. “Bu durumun nedeni konusunda emin değilim” cümlesi konuşulacak alanı açık tutabilir. Aynı işaretin tek bir açıklaması olduğunu varsaymak yerine hangi bilgilerin eksik kaldığını yazın. Veli notu bir uzman değerlendirmesi yerine geçmez.
Başka birinden duyulan açıklamayı kendi gözleminizmiş gibi aktarmayın. “Çocuk şöyle söyledi” ile “ben şunu gördüm” farklı ifadelerdir. Kişinin sözleri hatırlanmıyorsa doğrudan alıntı üretmeyin; kendi anladığınızı özetlediğinizi belirtin. Bu ayrım, konuşmada farklı kaynakların birbirine karışmasını önler.
Soruları ortak bilgi toplamaya yöneltin
“Neden hiç ilgilenmiyor?” sorusu sonucu cümlenin başında kabul eder. Bunun yerine “bu görev sınıfta nasıl açıklandı?” veya “benzer durum başka çalışmalarda da görülüyor mu?” gibi belirli sorular hazırlanabilir. Soruların amacı bir tarafı savunmaya zorlamak değil, gözlemin hangi bağlamda anlaşılabileceğini araştırmaktır.
- Konuşulacak somut olayı kısa yazın.
- Kendi yorumunuzu ayrı belirtin.
- Eksik bilgiyi soru hâline getirin.
- Görüşmede gelen yanıtı hangi kaynaktan alındığıyla kaydedin.
Birden fazla konu varsa öncelikli birkaçını seçin. Her şeyi kısa görüşmeye sıkıştırmak yerine kalan noktaların nasıl ele alınacağını konuşabilirsiniz. Görüşme süresinin veya okulun iletişim biçiminin ne olduğu önceden öğrenilebilir. Başka okuldaki uygulamayı kendi okulunuzun değişmez kuralı saymayın.
Çocuğun görüşünü de görünür tutun
Görüşme çocuğu ilgilendiriyorsa kendi anlatımının nasıl alınacağı yaşına ve duruma uygun biçimde düşünülmelidir. Onun adına duygu veya niyet uydurmayın. Bildirdiği bir güçlük varsa hangi göreve ilişkin olduğunu anlamaya çalışın. Gerekli olmayan özel ayrıntıları geniş gruplarda paylaşmak yerine görüşmenin ilgili taraflarıyla sınırlı tutmak daha uygun bir kayıt düzeni sağlar.
Sonraki adımı kimin yapacağını netleştirin
Görüşme sonunda yeni bir gözlem, açıklama veya takip planı konuşulduysa görev ve iletişim biçimini yazın. “Takip edilecek” ifadesi kimin neye bakacağını söylemez. Somut bir sonraki adım ve yeniden görüşülecek konu belirlenebilir. Yapılmamış bir uygulamanın sonucunu peşinen olumlu veya olumsuz ilan etmeyin.
Notun son hâli üç alanla okunabilir: üzerinde uzlaşılan bilgi, henüz açıklanmayan nokta ve sonraki adım. Böylece görüşme yalnızca izlenim alışverişi olarak kalmaz. Gözlemle yorumu ayırmak, bütün soruları o anda çözmekten önce hangi konuda gerçekten bilgi bulunduğunu ve hangi konuda daha fazla konuşma gerektiğini açıklaştırır.