İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Bernie Sanders yazdı: ABD’de varlıklı ve fakir ortasındaki uçurum utanç verici boyutlara ulaştı

Bernie Sanders

ABD, bir avuç insan çok fazla şeye ve çok fazla insan bir avuç şeye sahipken gelişemez ve güçlü bir demokrasi olarak kalamaz. Kongre’deki mesai arkadaşlarımın büyük kısmı bunu görmezden gelmeyi tercih etse de, çıkar ve servet eşitsizliği sorunu karşılaştığımız en büyük ahlaki, ekonomik ve politik krizlerden biri ve bunun halledilmesi gerekiyor.

Bahtsız gerçek şu ki, işçi aileler Büyük Buhran’dan bu yana görmediğimiz bir formda ömür gayreti verirken, süratle, bir avuç milyarderin devasa bir servete ve güce sahip olduğu oligarşik bir toplum biçimine gerçek ilerliyoruz. Bu durum, salgın yüzünden daha da berbatlaştı.

HALKIN YARISI AÇLIK HUDUDUNDA, ZENGİNLER UÇUYOR

Günümüzde, halkımızın yarısı ay başından ay başına yaşıyor, aramızdaki en fakirlerin 500 bini evsiz, milyonlarcası tahliye edilmekten korkuyor, 92 milyonu sigortasız ya da kısmen sigortalı ve ülkenin dört bir yanındaki aileler çocuklarını nasıl besleyecekleri konusunda büyük tasa duyuyor. Bugün, bütün bir genç jenerasyon çok seviyedeki eğitim borçlarına batmış halde ve hayat standartlarının ailelerinden daha da düşük olacağı gerçeğiyle yüzleşiyor. Ve, en yüz kızartıcı kısmı, düşük gelirli Amerikalılar artık zenginlerden yaklaşık 15 yıl daha düşük bir ömür beklentisine sahipler. Amerika’da yoksulluk artık idam cezasına dönüştü.

Bu ortada, tepedeki beşerler hiç bu kadar uygun durumda olmamıştı. En zirvedeki yüzde birlik nüfus, şu anda en alttaki yüzde 92’den daha fazla serveti elinde tutuyor ve en güçlü 50 Amerikalı, Amerikan toplumunun alttaki yarısından, yani 165 milyon beşerden daha fazla servete sahip. Salgın esnasında milyonlarca Amerikalı işini ve gelirini yitirirken, son bir yıl içinde 650 milyarder servetlerinin 1.3 trilyon dolar arttığına şahit oldu.

Çok zenginler ve geri kalan herkes ortasındaki uçurumun büyümesi yeni bir şey değil. Son 40 yıl içinde, orta sınıftan ve işçi ailelerden, Amerika’nın en varlıklı beşerlerine devasa bir servet transferi gerçekleşti. 1978’de en zirvedeki yüzde 0.1’lik kesim, ülke servetinin yaklaşık yüzde yedisini elinde tutmaktaydı. Eldeki dataların toplandığı en son yıl olan 2019’da, yaklaşık yüzde 20’lik bir servete sahiplerdi.

Akıl almaz bir biçimde, Amerika’nın en varlıklı iki insanı olan Jeff Bezos ve Elon Musk, günümüzde Amerikalıların en altta kalan yüzde 40’ının sahip olduğu toplam servetten daha fazla servete sahip.

SON KIRK YILDA BİR FELAKETE DÖNÜŞTÜ

Gelir eşitsizliği son 40 yıl içinde uçuşa geçmeseydi ve olduğu haliyle kalsaydı, Amerika’daki ortalama bir emekçi her yıl 42 bin dolar daha fazla gelir elde edecekti. Ancak bunun yerine, şirketlerin üst seviye yöneticileri artık ortalama çalışanlarından 300 kat daha fazla kazandıkları için, ortalama bir Amerikalı emekçi, enflasyon hesaplandıktan sonra, 48 yıl öncesine nazaran haftada 32 dolar daha az kazanıyor. Diğer bir deyişle, teknoloji ve verimlilikteki çok büyük gelişime rağmen, sıradan personeller aslında tabana hakikat iniyorlar.

Gelir, servet ve eşitsizlikle başa çıkmak kolay olmayacak; çünkü Wall Street, sıhhat sigortası sanayisi, ilaç şirketleri, fosil yakıt sanayisi ve askeri-endüstriyel kompleksler de dahil olmak üzere ülkedeki en güçlü ve âlâ finanse edilen kuruluşlardan kimilerini devralacağız. Ve bunun yapılması gerekiyor. İşte Kongre’nin ve Başkan’ın çok yakın bir gelecekte yapabileceklerinden kimileri.

NASIL DÜZELTEBİLİRİZ?

Saatte 7.25 dolar olan minimum fiyatı, açlık hududu maaşı düzeyinden, saatte en az 15 dolarlık bir geçim fiyatına yükseltmemiz gerek. Bir iş, çalışanları yoksulluğa mahkum etmekten çok, ondan kurtarmalı.

Emekçilerin sendikalara iştirakini zorlaştırmak yerine kolaylaştırmalıyız. Servet ve gelir eşitsizliğindeki büyük artış, Amerika’da sendika üyeliğinde görülen düşüşle direkt kontaklı olabilir.

Yollarımız, köprülerimiz, atık su tesislerimiz, kanalizasyonlarımız, menfezlerimiz, barajlarımız, okullarımız ve uygun fiyatlı konutlarımız dahil olmak üzere, çökmekte olan altyapımızı yine inşa etmek emeliyle milyonlarca düzgün fiyatlı iş yaratmamız gerekiyor.

Güç sistemimizi fosil yakıtlardan güç verimliliğine ve yenilenebilir güce gerçek temelden dönüştürmek yoluyla, iklim değişikliğine karşı çaba vermeliyiz ve bu da milyonlarca âlâ fiyatlı iş yaratacaktır.

Başka tüm büyük ülkelerin yaptığını yaparak, sıhhat hizmetlerini bir insan hakkı olarak garanti etmeliyiz. On milyonlarca Amerikalı sigortasız yahut kısmen sigortalıyken, herkes için bir sıhhat ve bakım hizmetleri programına geçmek, sıhhat hizmetleri için kişi başına başka ülkelerdeki insanlardan iki kat daha fazla ödeme yapma saçmalığına da son verecektir.

Geliri ne olursa olsun, bütün gençlerimizin üniversite de dahil olmak üzere, yüksek kaliteli eğitim hakkına sahip olmasını sağlamalıyız. Bu da devlet kolejlerini ve üniversitelerini fiyatsız hale getirmek ve işçi aileleri öğrenci borçlarından büyük oranda kurtarmak manasına gelir. Ve evet. Amerika’nın en varlıklı insanlarının ve en kârlı şirketlerinin vergilerini adil bir oranda ödemeye başlamalarını sağlamalıyız.

Artmaya devam eden gelir ve servet eşitsizliği sırf ekonomik bir sıkıntı değil. Amerikan demokrasisinin temeline de dokunuyor. Milyonlarca işçinin ömür standardı düşmeye devam ederken, çok zenginler çok daha güçlü bir hale gelirse, hükümete ve demokratik kurumlarımıza olan inanç azalacak ve otoriterliğe takviye artacaktır. Bunun olmasına göz yumamayız.

*Bernie Sanders, ABD’nin Vermont eyaleti senatörüdür.


Yazının yepyenisi The Guardian sitesinden alınmıştır. (Çeviren: Tarkan Tufan)

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir