İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

CHP’den bayan raporu: Bu yıl 47 milyon bayan ve kız çocuk fakirleşecek

ANKARA – Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İnsan Haklarından Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, “Covid-19 salgınında kadın” başlıklı rapor hazırladı.

‘KADINLAR DERİNLEŞEN YOKSULLUKLA BAŞ BAŞA BIRAKILMIŞ’

Covid-19 salgını öncesi toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle hak ihlalleri yaşanırken, salgınla bir arada bütün yükün bayanların omzuna yüklendiği söz edilen raporda, “İstihdama iştirak oranları bayanlar aleyhine düşmüş, bayanların mesken içi emeğe ve çocuk, bayan, engelli, yaşlı, hasta bakım hizmetlerine ayırdığı mühlet erkeklere oranla çok daha fazla artmıştır. Bayanlar işsiz kalmış, paklığa giden konut çalışanları, çiçekçilik, kağıt toplayıcılığı, fiyatsız tarım personelliği yapan bayanlar, engelli bayanlar, göçmen bayanlar başta olmak üzere sistemsiz işlerde çalışan bayanlar derin yoksullukla baş başa bırakılmış, gelirlerinden olmuşlardır. Bayana yönelik her türlü şiddet artmıştır. İş cinayetleri devam etmiş, bayan örgütlerini maksat gösteren telaffuzlar sürdürülmüş, iktidarın açıkladığı salgın takviyesi paketlerinde bayanlar önceliklendirilmemiştir” denildi.

‘435 MİLYON BAYAN VE ÇOCUK ÇOK YOKSULLUK İÇİNDE’

CHP çalışmasında, UN Women tarafından Eylül 2020’de yayımlanan COVID-19 Salgını Bağlamında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği raporuna da yer verildi. Rapor, salgının 96 milyon insanı 2021 yılına kadar çok yoksulluğa sürükleyeceğini gösterdi. 96 milyonun 47 milyonunu ise bayanlar ve kız çocukları oluşturuyor. Bu, çok yoksulluk içinde yaşayan bayanların ve kız çocuklarının sayısının 435 milyona çıkması manasına geliyor. Rapora nazaran; bayanlar için yoksulluk oranının 2019 ve 2021 yılları ortasında yüzde 2,7 oranında düşmesi beklenirken, kestirimler salgın ve tesirleri hasebiyle yüzde 9,1 oranında artış öngörülmektedir.

‘CİNSİYETE DAYALI FİYAT FARKI YÜZDE 15,6’DIR’

Kelam konusu raporda Türkiye’de cinsiyete dayalı fiyat farkı bilgilerine de yer verildi. Buna nazaran ILO Türkiye Ofisi ile TÜİK tarafından yürütülen ve 30 Eylül 2020’de açıklanan çalışmanın bulgularına nazaran; Türkiye’de Cinsiyete Dayalı Fiyat Farkı yüzde 15.6’dır. Araştırmaya nazaran, kayıtdışı çalışanlarda (yüzde 24,2) cinsiyete dayalı fiyat farkı kayıtlı çalışanlara (yüzde 11,5), kıyasla çok daha yüksek seviyede ilerlerken, fiyat farkı yaş ilerledikçe de artış gösteriyor. Fiyat farkı, çalışma hayatının başlarında düşük seyrederken (yüzde 3,8), 40’lı yaşlarda bayanların aleyhine dikkat cazip seviyede artıyor.

‘SALGIN DEVRİNDE KONUT EMEKÇİLERİNE ŞİDDET ARTI’

Mesken personelleri tüm dünyada olduğu üzere Türkiye’de de garantisiz çalışan kümeler ortasında yer alıyor. Konut personellerini örgütleyen sendikaların varsayımları dikkate alınarak Türkiye’de mesken personellerinin sayısının 1 milyonun üzerinde olduğu tabir edildi. Konut Emekçileri Dayanışma Sendikası (EVİD-SEN) tarafından hazırlanan ve mesken emekçilerinin maruz kaldığı hak ihlallerini içeren raporda şu tabirlere yer verildi:

“413 konut çalışanının yanıtladığı ankete nazaran mesken personellerinin yüzde 56,8’i bu devirde işten çıkarıldıklarını söz etmiş, yüzde 91,6’sı bu devirde gelir kaybı yaşadığını belirtmiş. Yüzde 90,3’ü ise hanesinde kendisi haricinde işsiz kalan farklı şahıslar de olduğunu vurgulamıştır. Konut emekçilerinin yüzde 84,4’ü salgın periyodunda rastgele bir yardımdan faydalanamadıklarını tabir etmiştir. Birebir anda hem aile içinde hem de çalışma hayatında şiddete maruz kaldığını belirten konut çalışanlarının oranının ise yüzde 99,7 olduğu dikkat çekmiştir.”

‘KADIN TEŞEBBÜSÇÜLER, ‘KADIN İŞİ’ OLARAK GÖRÜLMEYEN ALANLARDA DA DESTEKLENMELİ’

Raporda salgında bayanlar için atılması gereken adımlar şu formda sıralandı:

● Merkezi ve lokal bütçede toplumsal cinsiyete hassas bütçeleme adımı atılmalı,
● Aile Dayanakları Sigortası hayata geçirilmeli,
● Toplumsal siyasetler ‘sosyal yardım’lar ile hudutlu tutulmamalı,
● Tüm dünyada salgınla birlikte başat tartışma mevzularından biri haline gelen ‘temel gelir’ üzerine çalışılmalı,
● Sığınma konutlarının sayıları ve var olanların kapasiteleri artırılmalı,
● Bakımevleri, kreşler, bakım kurumlarına fiyatsız erişim imkanı önceliklendirilmeli,
● Cezaevlerindeki alanlar haklara erişim pürüzlerinin oratadan kalkacağı biçimde, çocuk dostu/kadınların muhtaçlıkları temelli yapılandırılmalı,
● Bayan kooperatifleri, sağlam besine erişim tarafındaki uygulamalar teşvik edilmeli,
● Dayanışma ağları ve hak temelli çalışan bayan kuruluşları desteklenmeli,
● Bütçe adaleti gözetilerek bayan yoksulluğundan mağdur olan bayanlara sunulan dayanaklar ‘gıda temelli’ olmakla sonlu kalmamalı,
● ‘Kadın işi’, ‘erkek işi’ biçiminde şekillenmiş mesleksel ayrışmaların ortadan kaldırılması teşvik edilmeli,
● Bayan girişimcilerin ‘kadın işi’ olarak görülmeyen alanlarda da desteklenmelerine özel değer verilmeli,
● Fiyat şeffaflığına dair ulusal düzenlemeler yapılmalı ve özel bölüm dahil tüm iş yerlerinde fiyat sistemleri için, cinsiyete dayalı farklılıklar bakımından gözden geçirilerek tedbirler alınmalı,
● Toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik siyasetleri olan ve cinsiyete dayalı fiyat eşitsizliğinin önlenmesi için taahhütte bulunmak isteyen şirketlerin, EPIC platformuna katılabileceği ve mevzu üzerine bilgi, kaynaklar ve âlâ uygulamalar sunan çok paydaşlı global bir platformun üyesi olabileceğinden hareketle teşvik edilmeli,
● 188 ülke ile birlikte Türkiye tarafından 1995’te kabul edilen Pekin Deklarasyonu ve Hareket Platformu’nun 12 öncelikli alanından biri olan Bayan ve İktisat başlığı altında yer alan; ‘İstihdama, uygun çalışma şartlarına ve ekonomik kaynakların denetimine ulaşılabilirlik dahil, bayanların ekonomik haklarını ve bağımsızlığını yaygınlaştırmak’ maksadı temel alınarak planlamalar yapılmalı,
● Erişilebilir türel danışmanlığın yaygınlaştırılması, fiyatsız avukat dayanaklarının lokal idarelerin katkısıyla bayanlara ulaştırılmalı,
● İnsan haklarına dayalı örgütlenme modeli tüm vilayetlerde parti organlarında hayata geçirilerek insan haklarına hassas kentler ve ömür alanları için mahallî idarelerimizin örnek uygulamaları artırılmalı, bayanın insan hakları bakış açısı geliştirilmeli,
● Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için siyasi partiler, sendikalar, insan hakları örgütleri ve bayan örgütlerinin talepleri periyodik olarak değerlendirilmeli, saha çalışmalarına, izleme çalışmalarına takviye verilmeli. (DUVAR)

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir