İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

HDP: Bütün anadillere adalet

Halkların Demokratik Partisi (HDP) Merkez Yürütme Şurası (MYK), 21 Şubat Dünya Anadil Günü’ne ait yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, Birleşmiş Milletlerin (BM) anadili 22 yıl evvel garanti altına aldığı belirtilerek, “Bugün dünya üzerine hala 6 bin 900 civarında lisan konuşulmaktadır. Lakin bu lisanların yüzde doksanının eğitim ve öğretim imkanlarından mahrum olması ve kapitalist ve tekçi ulus devlet sistemlerinin yarattığı lisan hegemonyası yüzünden yok olmakla yüz yüze kaldığı belirtilmektedir. Maalesef ‘medeniyetimiz’ süratle kültürel çeşitliliğini kaybetmektedir” tabirlerine yer verildi.

‘KÜLTÜREL EROZYON’

Günümüzde birçok lisanın eğitim ve öğretim imkanlarının yaratılmadığı, yasaklandığı için yok olma tehlikesi altında olduğuna dikkat çekilen açıklamada, bu lisanlardan birinin de Kürtçe olduğu belirtildi. Açıklamada, şunlar belirtildi:

“İnsanın tarihi ile lisanın tarihi iç içedir. Birinci yazılı lisanların çıktığı Mezopotamya ve kavimler kapısı Anadolu tekçi ulus devletlerin kurulmasıyla büyük bir kültürel çoraklık yaşamaktadır. Yaklaşık yüz yıldır uygulanan tekçi kültür siyasetleri coğrafyamızda anadillerin kaybolmasına, medeniyetler diyarı Anadolu’nun meyyit lisanlar diyarına dönüşmesine sebep olmaktadır. Tek millet, tek din, tek lisan paradigmasının kültürel alan üzerindeki tahkimi kültürel erozyona neden olmuştur. Bu topraklarda Kapadokya Yunancası, Ubıhça ve Doğu Süryanicesi de denilen Mlhaso konuşulmuyor artık. Lisan uzmanlarının datalarına nazaran bu liste çoğalma eğiliminde. UNESCO Dünya Tehlike Altındaki Lisanlar Atlası’na nazaran Türkiye’de 18 lisan yok olma sürecine girmiş durumdadır.”

KAYBOLMA TEHLİKESİ BULUNAN LİSANLAR

Anadil eğitiminin teminat altına alınmaması halinde Kürtçenin Kirmançkî lehçesi ile Lazca ve Hemşince olmak üzere birçok lisanın kaybolacağı ihtarının yapıldığı açıklamanın devamında şu tabirler yer aldı: “Yine Ladino, Gagavuzca, Romanca, Batı Ermenicesi, Turoyo (Süryanice lehçesi), Pontus Yunancası, Abazaca, Adigece, Abhazca, Kabardey-Çerkes lisanları kırılgan lisanlar kategorisinde görünmektedir. Mezopotamya’nın kadim lisanlarından biri olan Kürt lisanı; kamusal alandan, sokaklardan ve gündelik ömrün tüm alanlarından uzak tutulmuş, halklarımızın en değerli temsil merkezi olan Meclis’te bilinmeyen lisan olarak kayıtlara geçirilmektedir. Bugün hala sokakta Kürtçe konuştu diye insanların canına kıyılmaktadır. Hiç kuşkusuz bu iklim devlet ve onun yürütme organı olan hükümet tarafından yaratılmaktadır.

‘ASİMİLASYON POLİTİKALARI’

Birleşmiş Milletler Genel Konseyinin 18 Aralık 1992 tarihli ve 47/135 sayılı kararınca anadil konusunda taraf devletlere anadilde eğitimin bir hak olduğu sorumluluğu yüklenmekte ve eğitimde fırsat eşitliğinin yaratılması yükümlülüğü verilmektedir. Türkiye’nin Anadili Haklarına dair BM bildirisini kabul etmesine karşın anadili ile ilgili çekinceleri kaldırmamıştır hala. Bu durum anadilinde eğitim hakkı başta olmak üzere, kültürel çeşitliliği muhafaza ile ilgili taraf olunan milletlerarası mutabakatların da ihlal edilmesidir. 21 Şubat Dünya Anadili Günü’nü kutlar, anadilleri üzerindeki yasakçı ve baskıcı siyasetlerin, halklarımızın inançları ve orjin kültürleri üzerinde uygulanan asimilasyon siyasetlerinin derhal son bulması davetimizi yineliyoruz. Geç olmadan bu tekçi, ötekileştirici ve yasakçı uygulamalardan vaz geçilmelidir.” (MA)

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir