İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Kod-29 ile personel kıyımı: Alnımıza sürülmüş bir kara leke

Cengiz Anıl Bölükbaş

GAZİANTEP – İş Kanunu’nun 25/2 unsurunda yer alan ve ‘Kod-29’ diye anılan ‘iyi niyet ve ahlak kurallarına muhalif davranış’ gerekçesiyle işten atma uygulaması Gaziantep’te giderek artıyor. Toplam 630 emekçinin çalıştığı Yasin Kaplan Halı Fabrikası’nda Kod-29 ile atılan personeller, temel münasebetin ise sendikalaşma olduğunu belirtiyor. DİSK Dokuma Antep Bölge Temsilcisi Mehmet Türkmen “Kod-29 personel kıyımına dönüşmüş durumda” dedi.

Gaziantep 4. OSB’de bulunan Yasin Kaplan Halı Fabrikası’nda DİSK Dokuma üyesi 16 emekçi iş yavaşlatma gerekçesiyle Kod 29 ile işten atıldı. İşten atılan çalışanların direnişi üçüncü gününde devam ediyor.

‘BİZİ RESMEN FİŞLİYORLAR’

Fabrikanın önünde bekleyen çalışanlardan Erkan Sarıoğlu, Kod-29 ile atılan personellerin hepsinin 10-15 yıllık olduğunu vurgulayarak, “Biz makûs niyetli isek 15 yıldır bizi niçin burada çalıştırıyorlar? Burada işten atılan emekçiler mi ahlaksız yoksa makus niyetle işten atan işveren mu ahlaksız? Burada atılan çalışanların kıdem tazminatını vermeden attılar. Ailelerini perişan hale getirdiler” dedi.

Erkan Sarıoğlu

Kod-29’un kaldırılması gerektiğini tabir eden Sarıoğlu, “Kod-29, Gaziantep Organize Endüstri’nin kanayan yarasıdır. Kod-29 ile atılan personellerin tamamı mağdur durumda. İşten atmak yasak değilken bu kadar emekçi işten atılmıyordu. Çıkarılan personeller tazminat alabiliyordu. Artık yasak olmasına karşın işten atmalar daha fazla ve emekçiler haklarını alamadığı için daha mağdur durumda. Ayrıyeten bizi ahlaksızlıkla itham ettiği için öbür firmalarda da iş bulamamakla karşı karşıyayız. Bizi resmen fişliyorlar ve öteki bir yerde çalışmamızı da engelliyorlar” sözlerini kullandı.

‘DEVLETİN İŞVERENLERE VERDİĞİ BİR İKRAM’

Ömer Avcı

Fabrikanın önünde bekleyen çalışanlardan Ömer Avcı, daha güzel şartlarda çalışmak istediklerini söyleyerek şunları anlattı: “Patronlar kar ederken biz yalnızca karnımızı doyurabiliyoruz. Bir arkadaşımızı Kod-29 ile işten çıkardılar. Biz de Kod-29 ile işten çıkarılmasına karşı çıktık. Kod-29 şöyle bir şey; nereye gidersen git karşına çıkıyor. Senin resmen sicilini bozuyor. Kod-29 devletin işverenlere verdiği bir armağan. Seni en ufak şeyde tüm haklarını elinden alarak çıkartabiliyor. Biz Kod-29 yüzünden atılmanın yasak olduğu bir periyotta işten çıkarıldık. Ben 10 yıldır burada çalışıyorum. 10 yıldır ahlaksız olmadım da artık mi ahlaksız oldum? Patron Kod-29’u bir fırsat olarak kullanıyor. Emekçileri atma yasağı fiili olarak yok aslında.”

‘500-600 KİŞİ İŞTEN ATILMIŞTIR’

Hasan Yazgan

Fabrikanın önündeki bir diğer emekçi Hasan Yazgan da şunları söyledi: “Bizim bir arkadaşımızı işten çıkardılar. Bunun üzerine idare bizi toplantıya davet etti. Toplantının akabinde bizleri Kod-29 ile işten attılar. Fabrikanın yaptığı artırımı beğenmedik. Bunun üzerine bizi baş kaldırıyoruz diye işten attılar. İçeride insan kaynakları müdürü ‘hepiniz Kod-29 ile işten atıldınız, bunun devamı gelecek’ dedi. Kod-29 dört – beş aydır gündemde. Bu süreçte 500-600 kişi işten atılmıştır. Kod-29’un kaldırılmasını istiyoruz. Kod-29 hayatımızı elimizden alıyor. Güya alnımıza sürülmüş bir kara leke üzere.”

‘YASAKTAN EVVEL BU KADAR EMEKÇİ ATILMAMIŞTIR’

DİSK Dokuma Antep Bölge Temsilcisi Mehmet Türkmen, işten atma yasağının personellerin tazminatını alarak ve işsizlik fonundan yararlanarak atılmasının yasaklanmasına dönüştüğünü belirtti.

Mehmet Türkmen

Türkmen, “Antep Organize Endüstri’de yasaktan evvel bu kadar çok emekçi atılmamıştır. Bu yasak yokken çalışanlar işten atıldığında büyük bir çoğunluğu tazminatını alarak işten çıkartılıyordu. Lakin artık Kod 29 ile atılıyor ve tazminatlarını alamayıp işsizlikten yararlanamıyorlar. Üstelik ahlaksızlıkla suçlanıyorlar” dedi.

‘İŞÇİLER PAZAR GÜNÜ İŞTE GİTMEK ZORUNDA’

Kod 29 ile işten atılan çalışanların, diğer iş yerine başvurduğunda sicillerinde makus niyet ve ahlaksızlık göründüğünü söz eden Türkmen, “Bu uygulama Antep için emekçi kıyımına dönmüş durumda. Yalnızca sendika olarak sahip olduğumuz bilgiye nazaran birkaç ayda yüzlerce personel işten atıldı. Sendikalı olan, pazar mesaisine kalmak istemeyen personeller Kod 29 ile işten atıldı. Pandemiden evvel atılan her on çalışandan biri Kod 29 ile işten atılırken şu an atılan tüm çalışanlar Kod 29 ile atılıyor” diye anlattı.

Türkmen, Antep’te birkaç istisna dışında bütün fabrikalarda emekçilerin pazar günü işe gitmek zorunda olduğunu da anlattı. Türkmen, “pazar günü işe gitmeyen emekçi ya Kod 29 ile işten atılıyor ya da fiyatsız müsaadeye yollanıyor. İş yerinde artırım talep eden, insanlık dışı uygulamalara, baskıya, haksızlığa itiraz eden ya da sendikalı olma hakkını kullanan her emekçi kendini Kod 29 ile tazminatsız formda kapıda bulabiliyor” dedi.

PANDEMİDE İHRACAT REKORLARI

Antep Başpınar organize Sanayi Bölgesi’nin işverenlerin kabahat cennetine döndüğünü belirten Türkmen, “Pandemi devri çalışanlar için felaket olurken işverenler için fırsata dönüştü. Haziran ayından bu yana Antep Sanayi Odası ve işverenler her ay ihracat rekorları açıkladı. Talebimiz Başpınar’da personel kıyımına dönen bu Kod 29 uygulamasının kaldırılması, işten atma münasebetinin işveren tarafından kanıtlanması, işten atmaların gerçek manada yasaklanması. Antep’teki tüm çalışanlara bu zulme, bu kıyıma karşı çaba etme daveti yapıyoruz” diyerek kelamlarını tamamladı.

Kod-29’la yani iş kanununun 25/2 unsurunda yer alan ‘iyi niyet ve ahlak kurallarına karşıt davranış’ gerekçesiyle işten atılma ya da fiyatsız müsaadeye gönderilerek açlığa mahkum ediliyor.

KOD 29 NEDİR?

Kod 29, İş Kanunu’nun 25. unsurunun ikinci bendinde sayılan “Ahlak ve uygun niyet kurallarına uymayan haller (davranışlar)” gerekçesiyle iş akdinin feshedildiğini gösteriyor. Patronların, Toplumsal Güvenlik Kurumu’na işten çıkardığı emekçilerle ilgili bildiriminde verdiği kod numarası nedeniyle bu uygulama Kod 29 olarak isimlendiriliyor. Bu husustan atılan emekçiler işsizlik ödeneğinden faydalanamıyor. Kod 29 kısa çalışma ödeneği alınmasına da mani. Kod 29 ile atılan emekçi kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alamıyor.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir